Đi tìm sự thật đằng sau mỗi cuốn gia phả

 Người xưa đã dạy, cây có cội, nước có nguồn, chim có tổ và người có tổng. Ở đời không ai có thể sống đơn lẻ, uống nước phả nhớ đến nguồn. Gia phả là lịch sử của dòng họ là di sản tinh thần thiêng liêng của con cháu mãi về sau. Không phải ngẫu nhiên mà cuốn gia phả lại trở nên ý nghĩa và thiêng liêng với mỗi người, mỗi gia đình và mỗi dòng họ.
Hiểu một cách đơn giản, gia phả là sách ghi chép lại lai lịch, thân thế và sự nghiệp của từng người trong gia tộc theo thứ tự các đời. Mỗi dòng họ đều có gia phả để ghi lại những người cùng truyền thống, các thế hệ tiếp nối nhau, kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dòng họ.

Gia phả giúp cho các thành viên trong dòng tộc nhớ một cách chính xác ngày giỗ của những người trong dòng họ cũng như phần mộ để tiện cho việc hương hỏa và phát huy các truyền thống tốt đẹp của dòng họ mình cũng như phát huy truyền thống uống nước nhớ nguồn của dân tộc Việt Nam.

Nhìn về lịch sử mấy nghìn năm của dân tộc, trải qua bao biến cố thăng trầm đã có lúc những cuốn gia phả bị lãng quên nhưng nó không bao giờ biến mất và hiện nay khi cuộc sống ngày càng phát triển của mỗi con người lại tìm lại nó để phục dựng và để phát triển.

Gia phả chính là sợi dây vô hình gắn kết biết bao thế hệ trong một gia đình, một dòng họ. Trải qua bao năm tháng đổi thay, đất nước với nhiều biến động lúc hòa bình khi chiến tranh, dòng họ có lúc tập trung đông đủ có khi phải phân tán nhiều nơi nhưng sâu trong tiềm thức của mỗi con người thì họ vẫn đau đáu nhớ về cội nguồn và tưởng nhớ đến tổ tiên.

Gia phả là lịch sử văn hóa của dòng họ. Đây là cơ sở để mỗi người có thể lần tìm về với gốc rễ, chắp nối cội nguồn. Gia phả giữ vai trò quan trọng xuyên suốt trong việc củng cố gia tộc, gia đình và giáo dục đạo đức cho con cháu, Bởi vì gia phả không chỉ giúp cho con cháu biết được gốc gác của mình từ đâu, họ hàng của mình là ai, tổ tiên ông bà mình như thế nào mà gia phat còn là lịch sử của tổ tiên nhiều đời truyền lại, chứa đựng những nhiều mà ông bà tổ tiên, những thế hệ trước đó muốn gửi gắm lại cho muôn đời sau

Gia phả là tinh hoa và là cốt cách của dòng họ. Bởi lẽ trong một dòng họ nếu không có gia phả thì không thể đảm bảo kỷ cương tôn ti trật tự trên dưới, không biết quan hệ họ hàng và rồi không thể nhận ra nhau, quan hệ tình cảm mọi thành viên trong gia tộc một ngày một rạn nứt và nhạt phai dần.

Hơn nữa, chính nhờ gia phả mà các thế hệ con cháu biết chính xác về thông tin ngày tháng năm sinh, năm mất của các bậc tiền nhân, các phần mộ và thể hiện hiếu thảo qua việc thờ phụng gia phả. Gia phả là nguồn tài liệu quý giá để các thế hệ mai sau không bị mất gốc, không bị khuyết phả và dù có đi đâu thì cũng luôn nhớ về nguồn cội của mình. Thông qua gia phả mà mỗi người biết được vị trí của mình ở đâu và có thể tra cứu tên tuổi của các bậc tiên nhân để tránh những trường hợp phạm húy như đặt tên con mình trùng với người xưa.

Gia phả dòng họ được xem như một cuốn bách khoa toàn thư trọn vẹn của một dòng họ, nó rất quan trọng và không thể thiếu trong suốt quá trình hình thành và phát triển của một dòng họ. Gia phả giúp kết nối các thành viên trong dòng tộc dù ở bất cứ nơi đâu và đang làm công việc gì, nhất là trong điều kiện hiện nay khi các giá trị tốt đẹp của truyền thống lại càng được phát huy cao độ hơn nữa.